Analiz Metodolojisi

Olaylar Neden Tek Başlıkla Okunamaz?

Günümüz dünyasında olaylar artık tek başlıkla açıklanamayacak kadar iç içe geçmiş durumda. Bir enerji krizi yalnız enerji meselesi değildir. Bir siber kesinti yalnız teknoloji sorunu değildir. Bir öğrenci hareketi yalnız gençlik başlığına sığmaz. Bir tedarik zinciri aksaması yalnız lojistik problemi değildir. Her olay, başka alanlara tema...

Stratejik Kapasite

Ulusal Güç: Kaynağa Sahip Olmak Değil, Kaynağı Krizde Davranışa Çevirebilmektir

Eskiden ulusal güç daha kolay sayılırdı: nüfus, toprak, maden, ordu, bütçe, fabrika, liman. Kimde de daha çok varsa, o daha güçlü sanılırdı. Bugün bu hesap artık eksik. Çünkü yeni dünyada güç, yalnız "neye sahip olduğunuzla" değil; sahip olduğunuzu ne kadar hızlı, ne kadar akıllı ve ne kadar ...

Yönetişim

Ters Likidite Tuzağı: Para Var, Güven Yoksa Ekonomi Neden Çalışmaz?

Klasik likidite tuzağı, ekonomide faizler çok düştüğü halde insanların harcama ve yatırım yapmaması durumunu anlatır. Merkez bankası piyasaya para verir, faizler sıfıra yaklaşır, fakat hanehalkı ve şirketler “şimdi harcamayayım, bekleyeyim” psikolojisine girer. Para ekonomide dolaşmaz; kasada, mevduatta ya da bankacılık sisteminde atıl kalır. Japonya’nın uzu...

Ekonomik İstihbarat

Ekonomi Artık Arka Cephe Değil: Paranın, Tedarikin ve Verinin İstihbaratı

Eskiden güvenlik denince akla sınır, ordu, diplomasi ve savaş gelirdi. Ekonomi ise çoğu zaman bu resmin arka planı sayılırdı: bütçe, büyüme, ticaret, kur, faiz… Bugün tablo değişti. Ekonomi artık arka cephe değil; çoğu krizin bizzat temas hattı. Bir yaptırım kararı, bir çip ambargosu, bir boğazdaki sigorta primi, bir enerji kontratı, bir ...

Stratejik Okuma Modeli

5K1N: Yeni Krizleri Okumak İçin Beş Katman, Bir Soru

Gazeteciliğin klasik pusulası 5N1K’dır: Ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden, kim? Bu yöntem hâlâ önemlidir; olayın ilk fotoğrafını çeker. Fakat bugünün krizleri yalnız ilk fotoğrafla anlaşılmıyor. Bir füze saldırısı yalnız askerî hasar değildir. Bir boğazdaki gerilim yalnız deniz trafiği meselesi değildir. Bir yazılım kesintisi yalnız teknik a...

Kavram

Şizoid Jeopolitik: Kapıları Açık, Zihni Kapalı Dünya

Devletlerin psikolojisi olmaz; ama devlet davranışlarının ruh hâli olur. Bazen bir ülke konuşur ama temas kurmaz. Masaya oturur ama bağ kurmaz. Ticaret ister ama karşılıklı bağımlılıktan ürker. Teknoloji ister ama açık ağdan korkar. Sermaye ister ama yabancı etkiyi zehir gibi görür. İşte IRIS Radar’ın “şizoid jeopolitik” dediği şey, bu yeni &ccedi...

Yönetişim

Kümeleşme: Yan Yana Durmak Değil, Birlikte Öğrenmek

Bir bölgede çok sayıda fabrikanın bulunması, tek başına kümeleşme değildir. Bu sadece kalabalıktır. Kümeleşme, o fabrikaların, tedarikçilerin, üniversitelerin, meslek okullarının, finans kurumlarının, yerel yönetimlerin ve kamu otoritelerinin aynı ekonomik cümleyi kurabilmesidir. Yan yana duran işletmeler sanayi bölgesi oluşturur; birlikte öğre...